lumiya.com.tr
Gevoelens begrijpen versterkt de band
Kind is dwars, discussieert en werkt niet mee: rustig grenzen stellen, 6-12 jaar
Tegenspreken, onderhandelen en regels uittesten komt tussen 6 en 12 jaar veel voor. Zo houd je een grens vast zonder machtsstrijd, en dit verschilt tussen 6-9 en 9-12 jaar.
Algemene informatie: Algemene informatie die per kind kan verschillen. Overleg met je arts of een deskundige voordat je beslissingen neemt.
In het kort
- Tegenspreken, onderhandelen en regels uittesten hoort bij de normale ontwikkeling van veel kinderen tussen 6 en 12 jaar.
- Bij 6-9 jaar draait het vaak om eerlijkheid, bij 9-12 jaar om zelfstandigheid en willen meepraten.
- Wisselende regels en eindeloze discussies versterken dwarsgedrag; een paar duidelijke regels die je steeds hetzelfde toepast, verminderen het.
- Slaan, schreeuwen en kleineren helpen niet.
Redactie LumiyaGebaseerd op 3 bronnenOnze redactionele uitgangspunten
Tussen 6 en 12 jaar spreken veel kinderen tegen, onderhandelen ze en testen ze regels uit – meestal hoort dat bij een normale ontwikkeling. Wat het meest helpt: een paar duidelijke regels, die je elke keer op dezelfde manier toepast, en aandacht voor de grens in plaats van voor het winnen van de discussie.
Waarom schoolkinderen zo vaak tegenspreken
Op de basisschool komen er leerkrachten, klassenregels en vriendengroepen bij. ‘Omdat ik het zeg’ is niet meer genoeg: je kind wil de reden weten en beoordeelt of een regel eerlijk is. Dat hoort bij een denkvermogen dat groeit en is op zich geen probleem.
Het Nederlands Jeugdinstituut zegt het nuchter: storend gedrag hoort bij het opgroeien van kinderen. Het verschil zit in hoe je erop reageert.
De hersengebieden die sterke gevoelens afremmen, rijpen door tot in de puberteit. Een kind van 9 kan prima argumenteren en toch moeilijk stoppen als de boosheid het overneemt. Voorspelbare grenzen geven dat kind houvast van buitenaf, zolang de rem van binnen nog in aanbouw is.
Grenzen geven je kind namelijk een gevoel van veiligheid omdat het daardoor beter weet hoe het zich moet gedragen.
6 tot 9 jaar: ‘Dat is niet eerlijk!’
Op deze leeftijd zit achter dwarsgedrag vaak een gevoel van onrecht: zus mag later naar bed, een vriendje heeft al een tablet. Honger, moeheid en een zware schooldag maken elk verzoek zwaarder.
9 tot 12 jaar: ‘Jij hebt niks over mij te zeggen’
Richting de puberteit wil je kind meepraten. Met de ogen rollen, deuren dichtslaan en ‘jij snapt het niet’ komen vaak voor. Regels die je samen afspreekt, houden veel beter stand dan opgelegde regels.
Zo houd je een grens vast zonder machtsstrijd, in 4 stappen
Midden in de ruzie is het doel niet om gelijk te krijgen, maar om de regel én de band te beschermen. Het NJi geeft een eenvoudig uitgangspunt: op lastig gedrag van je kind kun je het beste reageren door rustig te blijven.
Als de discussie begint
-
Stop en adem
Neem een paar seconden voordat je antwoordt. Jouw rust maakt het voor je kind mogelijk om rustig te worden.
-
Benoem het gevoel
'Je bent echt boos dat je moet stoppen met je spel.' Begrepen worden betekent niet dat de regel verandert.
-
Zeg de regel één keer
'De schermtijd is voorbij.' Geen preek en geen onderhandelen; herhaal zo nodig rustig dezelfde zin.
-
Geef twee keuzes
'Zet je hem nu uit of over vijf minuten?' Kiezen past ook bij de behoefte aan zelfstandigheid van een tiener in de dop.
Het lukt misschien niet meteen. Waar het om gaat, is dat je kind leert dat het antwoord elke keer hetzelfde is.
Regels die thuis werken, en misverstanden
Houd het overzichtelijk: volgens het NJi kan je kind meestal niet meer dan vijf tot zeven verschillende regels onthouden. Probeer consequent te zijn en ga niet in discussie over wat je hebt afgesproken.
Met kinderen van 9 tot 12 jaar helpt een kort wekelijks gezinsoverleg om de regels samen door te nemen. Merk het op als je kind meewerkt: gedrag dat gezien wordt, komt terug.
| Misverstand | Werkelijkheid |
|---|---|
| Een dwars kind moet gewoon een tik krijgen. | Sla je kind nooit, ook niet als het jou slaat. Een tik leert geen zelfbeheersing. |
| Op elk ‘waarom?’ hoort een lange uitleg. | Lange discussies belonen dwarsgedrag; één rustige, herhaalde zin werkt beter. |
| Ouders die grenzen stellen, houden minder van hun kind. | Duidelijke grenzen geven veiligheid; liefde laat je op andere manieren zien. |
| Dwarsliggen op deze leeftijd is een slecht karakter. | Vaak zitten er moeheid, honger, schoolstress of een gevoel van onrecht achter. |
Na een lange dag kan het ‘nee’ van je kind voelen als een persoonlijke aanval. Dat is het niet. Merk je dat je zelf boos wordt, dan is ‘Ik ben nu te boos om te praten, we hebben het er over vijf minuten over’ een van de beste lessen in omgaan met boosheid.
Kijk voor tips per leeftijd op de pagina's 6-9 jaar en 9-12 jaar, en voor vergelijkbare situaties bij luisteren en grenzen.
Wanneer naar de dokter?
Ga naar de huisarts of de jeugdarts van het consultatiebureau of de GGD als:
- boosheid en dwarsgedrag langer dan 6 maanden duren en duidelijk sterker zijn dan bij leeftijdsgenoten;
- het gedrag echt problemen geeft op school, met de leerkracht of met vriendjes;
- je kind zichzelf, broers of zussen of dieren pijn doet, of met opzet dingen kapotmaakt;
- er naast het dwarsgedrag langdurige somberheid, terugtrekken of veranderingen in slaap of eetlust zijn;
- je zelf moeite hebt je boosheid in de hand te houden of merkt dat je lichamelijk straft.
Het Nederlands Jeugdinstituut wijst erop dat je met vragen over de ontwikkeling van je kind terechtkunt bij het consultatiebureau en bij de huisarts. Bij direct gevaar bel je 112.
Algemene informatie: Deze content biedt algemene informatie op basis van deskundige bronnen. Elk kind, elk gezin en elke situatie is anders; wat hier staat, kan per persoon verschillen. Overleg met je (huis)arts of een gekwalificeerde deskundige voordat je beslissingen neemt over je kind.
Had u iets aan dit artikel?
Dit onderwerp op andere leeftijdenEmoties & gedrag
Hulpmiddelen voor deze leeftijd
- Slaapschema baby en kindHoeveel moet je kind in 24 uur slapen en hoe laat naar bed? Bereken het volgens de officiële aanbeveling en vergelijk het met je eigen log.
- Schermtijd voor kinderen per leeftijdZie hoeveel schermtijd per dag de officiële instantie van je land adviseert op de leeftijd van je kind; vul het dagelijkse gebruik in om te vergelijken.
- Vanaf hoeveel graden is het koorts bij kinderen?Zie of de gemeten temperatuur koorts is volgens de officiële gezondheidsbron van je land, wanneer je bij de leeftijd van je kind moet bellen en welke alarmsignalen er zijn.
- Hoe Lang Wordt Mijn Kind? Genetische Streeflengte BerekenenHoe lang wordt je kind als het volwassen is? Vul de lengte van de moeder en de vader in om met de pediatrische streeflengteformule (Tanner & AAP) de genetische doellengte en verwachte bandbreedte te berekenen.
Checklist
Populaire onderwerpen
Veelgestelde vragen
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
Redactionele notitie
Dit artikel geeft algemene informatie; elk kind en elk gezin is anders. Voor advies over jouw kind kun je terecht bij de huisarts, de jeugdarts of jeugdverpleegkundige van de GGD, of het wijkteam.
Andere situaties binnen dit onderwerp
Loopt u tegen een andere kant van hetzelfde onderwerp aan? Elke situatie heeft een eigen gids.
- De behoefte achter het gedrag begrijpenKinderen communiceren door hun gedrag. Ontdek hoe je hun signalen herkent, grenzen stelt en samen leert zonder straf of beloning.1 items
- Straf, time-out of beloning: wat werkt?Dreigen werkt niet meer en de volgende dag begint dezelfde ruzie opnieuw? Het verschil tussen straf, time-out en belonen, wat werkt per leeftijd van 1 tot 12 jaar en hoe je een time-out geeft.1 items
