Editoryal İlkeler

Lumiya'nın editoryal yaklaşımının amacı, ailelere yalnızca daha fazla içerik değil, güvenilir ve gerçekten işe yarayan içerik sunmaktır.

Kullanıcı İhtiyacıyla Başlarız

Bir içerik yalnızca arama hacmi yüksek olduğu için üretilmemelidir. Konunun gerçek bir ebeveynlik ihtiyacına cevap vermesi, kullanıcının arama niyetinin anlaşılması ve içeriğin bu ihtiyete açık biçimde cevap vermesi gerekir.

Çeviri Değil Yerelleştirme

10 dilde yayın yapmak aynı metni 10 kez çevirmek anlamına gelmez. Her pazarın kültürü, sağlık sistemi, resmi kaynakları, kavramları, arama davranışı ve ebeveynlik pratiği dikkate alınmalıdır.

Kanıt Hiyerarşisi

Sağlık ve gelişim gibi yüksek riskli konularda mümkün olduğunda resmi sağlık kurumları, mesleki kuruluşlar, sistematik derlemeler, hakemli çalışmalar ve güvenilir klinik rehberler tercih edilir. Tek bir çalışmadan kesin ve evrensel sonuç çıkarılmaz.

Kaynak Şeffaflığı

Kaynak gerektiren önemli iddialar kaynaklandırılmalıdır. Kaynak bir iddiayı desteklemiyorsa yalnızca kaynak sayısını artırmak için kullanılmamalıdır.

Uzman İncelemesi

Her içerik uzman onayı gerektirmez. Ancak sağlık, gelişim, güvenlik veya yüksek riskli kararları etkileyebilecek içerikler risk sınıflandırmasına göre uzman incelemesine yönlendirilebilir.

Yapay Zekâ Kullanımı

Yapay zekâ araştırma, yapılandırma, kalite kontrol, eksik tespiti, dil uyarlama ve analiz süreçlerinde kullanılabilir. Ancak yapay zekâ çıktısı tek başına doğruluk kanıtı değildir.

Düzeltmeler ve Güncellik

Hata tespit edildiğinde içerik düzeltilmeli ve önemli değişiklikler kayıt altına alınmalıdır. Kaynak değişiklikleri, yeni rehberler ve kullanıcı geri bildirimleri yeniden değerlendirmeyi tetikleyebilir.

Ticari Bağımsızlık

Reklam, sponsorlu çalışma veya ticari ilişki editoryal sonucu gizlice belirlememelidir. Sponsorlu içerikler açıkça ayırt edilmelidir.

Ölçerek Öğreniriz

Bir içerik teoride güçlü görünse bile kullanıcıya fayda sağlamıyorsa bunu başarı kabul etmeyiz. Arama performansı ve kullanıcı davranışı içerik stratejisini geliştirmek için kullanılır.

Lumiya'daki dört güven ifadesinin ne anlama geldiğini, kaynaklarımızı nasıl kullandığımızı ve içeriklerimizin sınırlarını burada açıklıyoruz.

Resmî Kaynaklı: bilgiyi nereden alıyoruz?

İçeriklerimizi hazırlarken Türkiye dahil dünyanın farklı ülkelerindeki sağlık bakanlıklarının, kamu sağlığı kuruluşlarının ve ilgili devlet kurumlarının yayımladığı rehberlerden yararlanıyoruz. Tüm ülkelerdeki bütün kurumları kullandığımızı iddia etmiyoruz. Her makalenin kaynakçası, o yazıda gerçekten başvurulan yayınları gösterir.

Kaynağın ülkesi ile makalenin dili aynı şey değildir: Türkçe bir yazı başka bir ülkenin rehberine de başvurabilir. Bir bulgunun hangi yaş, ülke ve koşul için geçerli olduğunu dikkate alırız. Yerel uygulamalar değiştiğinde bunları tek bir evrensel kural gibi sunmamak gerekir. Aşağıdaki liste yalnız yayındaki makalelerimizin kaynak kayıtlarından üretilir; kurum tanıtımı değildir.

Güvenilir İçerik: kontrolün kapsamı ve sınırları

Güvenilirlik, bir rozetten çok kaynağa ulaşılabilmesi ve iddiaların sorgulanabilmesidir. Yayın sürecimiz kaynak, içerik, yerelleştirme ve güvenlik kontrolleri içerir. Yapay zekâ araştırma ve yazım aşamalarında yardımcı olabilir; kullanılmış olması doğruluk garantisi veya uzman incelemesi anlamına gelmez.

Her yazının bir hekim tarafından onaylandığını söylemiyoruz. Uzman katkısı veya incelemesi varsa bunun kapsamı ilgili makalede belirtilmelidir. İçerikler genel bilgilendirme içindir; tanı, tedavi veya kişiye özel profesyonel değerlendirmenin yerine geçmez. Hatalı ya da eksik gördüğünüz bilgiyi İletişim sayfamızdan bildirebilirsiniz.

Güncel Bilgiler: hangi tarih ne anlama geliyor?

İlk yayın tarihi, yazının okura ilk sunulduğu tarihi gösterir; bir düzenleme yapıldığında otomatik olarak yeni yayın tarihi sayılmaz. Son inceleme tarihi gösteriliyorsa, bu ayrı bir kontroldür. Teknik kaydetme tarihi ile bilimsel inceleme tarihi aynı anlamda kullanılmamalıdır.

Kaynak bağlantıları ve bilgiler bakım sürecinde yeniden kontrol edilir; değişen veya hatalı bilgiler düzeltme gerektirir. Güncel Bilgiler ifadesi, her cümlenin her gün veya anlık olarak doğrulandığı sözü değildir. Güncelliği değerlendirirken makalenin tarihine, dayandığı yayının tarihine ve kendi durumunuza birlikte bakın.

Pratik Öneriler: günlük hayatta nasıl kullanılır?

Önerilerimizi yaş aralığı, gündelik ihtiyaç ve uygulanabilir adımlar etrafında düzenliyoruz. Her çocuğun gelişimi ve her ailenin koşulları farklıdır. Bir öneriyi uygulamadan önce yazının yaş kapsamını, güvenlik uyarılarını ve önerinin hangi durumda uygun olmadığını okuyun.

Örnek rutinler, tablolar ve araçlar karar vermeyi kolaylaştırmak içindir; kesin sonuç, herkes için aynı gelişim takvimi veya tıbbi değerlendirme vaat etmez. Çocuğunuzun ihtiyacına göre uyarlayın; kaygı verici veya acil bir durumda bir internet yazısıyla yetinmeyin ve uygun profesyonel desteğe başvurun.

Bir kurumun kaynağını kullanmamız, o kurumun Lumiya'yı onayladığı, denetlediği veya bizimle iş birliği yaptığı anlamına gelmez. Devlet dışı meslek kuruluşları bu devlet kurumları listesine dahil edilmez.